Pielęgnacja kopyt ma podstawowe znaczenie dla stanów narządu układu ruchu. Kopyta w miarę wzrostu konia powiększają się, a w ciągu całego życia ulegają zmianom dostosowanym do warunków środowiska. Zmiany te nie zawsze postępują w dobrym kierunku. Przy ograniczonym ruchu, wadach budowy kończyn lub samego kopyta, często powodują deformacje i prowadzą do upośledzenia naturalnych ruchów konia. Następstwem niekorzystnych warunków środowiskowych mogą być uszkodzenia puszki kopytowej lub stany chorobowe wewnątrz kopyta. Wady i choroby kopyt pociągają za sobą długotrwale wyłączenia konia z pracy. Leczenie jest czasem mało skuteczne, niekiedy nie możliwe. W niektórych przypadkach koniecznością staje się eutanazja.
Właściwa pielęgnacja ma na celu utrzymanie kopyt w dobrym stanie, które umożliwiają pełne wykorzystanie konia do pracy. Zapobieganie chorobie jest łatwiejsze niż jej leczenie.
Jedną z najważniejszych czynności jest rozczyszczanie kopyt. Aby zrozumieć konieczność przeprowadzenia tego zabiegu trzeba rozważyć, jakie zmiany nastąpiły w kopycie, gdyby zaniechano jego rozczyszczania, a koń stałby w stajni bez wyprowadzania. Wzrost jego rogu byłby nieco wolniejszy, niż gdyby koń się poruszał, jednak nie byłby ograniczany przez proces ścierania.
W takich przypadkach puszka kopytowa staje się coraz wyższa i dłuższa, a ściana przednia zakrzywia się w górę jak płoza. W ekstremalnym wypadku może osiągnąć długość kilkudziesięciu centymetrów i tworzyć leżące na ziemi poskręcane zwoje. Koń może wówczas tylko stać albo leżeć. Następstwem nienormowanego wzrostu i kształtu puszki kopytowej są nieodwracalne skrzywienia kończyn i kręgosłupa. Można stwierdzić, że w nienaturalnych warunkach utrzymania konia, jakimi są warunki udomowienia, i przy dużych wymaganiach człowieka, odpowiednia pielęgnacja narządu ruchu jest niezbędna.
Pielęgnacja polega na czynnościach codziennych i okresowych. Czynnością codzienną jest czyszczenie kopyt, w niektórych warunkach także mycie i natłuszczanie. Podstawowymi czynnościami okresowymi są Rozczyszczanie i podkuwanie kopyt. Do tych czynności możemy także zaliczyć zabiegi dodatkowe takie jak natłuszczanie, pastowanie, dziegciowanie i masaż korony, które jednak w określonych warunkach stają się zabiegami codziennymi.
Justyna Talaœka
www.konie.wortale.net