
| SPIS TREŚCI |
| NATURA KONI |
| EWOLUCJA |
| INSTYNKTY I POPĘDY |
| MOWA CIALA |
| ANATOMIA |
| ZMYSŁY |
| UMASZCZENIE |
| CHODY |
| ZDROWIE KONI |
| PIELĘGNACJA |
| JAZDA KONNA |
| RASY |
| SŁOWNIK |
| |
| WSPÓŁPRACA |
|
Zmysł wzroku Dla doskonałego monitorowania otoczenia i bezbłędnego rozpoznawania zbliżającego się zagrożenia, koń został obdarzony zestawem niezwykle wyczulonych zmysłów.
Oczy, jako jeden z elementów tego systemu ostrzegawczego posiadają specyficzną budowę anatomiczną decydującą o widzeniu panoramicznym, dostrzeganiu wszelkiego ruchu i dobrym widzeniu w warunkach słabszego oświetlenia.
Oczy konia osadzone są daleko po bokach czaszki, zapewniając bardzo szeroki, bo 355o kąt widzenia.
Wyróżnione na schemacie pola dotyczą umiejętności widzenia jedno- i obuocznego. Widzenie binokularne, czyli obuoczne, obejmuje kąt 70o przestrzeni znajdującej się przed koniem.
Obydwoje oczu, skupiając się na tym samym obszarze, jest w stanie rozpoznać go dość wyraźnie i sprawnie ocenić odległość.
Widzeniem monokularnym nazywamy umiejętność niezależnego odbierania przez każde oko obrazu po swojej stronie ciała. Kąt widzenia wynosi tutaj odpowiednio 215o w poziomie i 1800 w pionie.
Każde oko pracuje niezależnie, przesyłając obraz do odpowiedniej półkuli mózgu. Gdy oboje oczu skieruje się jednocześnie na obiekt znajdujący się z przodu, do mozgu dotrze pojedynczy obraz. W ten sposób koń może kontrolować całą przstrzeń wokół siebie.
Jedynie to, co znajduje się bezpośrednio za nim bądź poniżej pyska może pozostać niezauważone.
Widzenie jednooczne odbywa się jednak kosztem ostrego postrzegania przedmiotów. Większość zwierząt posiada równomiernie wklęsłą siatkówkę i niezwykle sprawne mięśnie odpowiedzialne za zmianę kształtu soczewki i regulację ostrości obrazu, koń jednak z natury nie potrzebuje tej umiejętności. Jego siatkówka jest nierównomirnie uformowana, a mięsień soczweki dość słaby, co skutkuje koniecznością unoszenia i opuszczania głowy dla uzyskania ostrzejszego widzenia. Wyraźne obrazy to te, które docierają do siatkówki w poprzek oka. Uniesienie głowy pozwala światłu dotrzeć do najbardziej oddalonej od soczewki części siatkówki i wyraźnie rozpoznać bliskie przedmioty. Opuszczenie głowy daje natomiast szansę przyjrzenia się obiektom bardziej oddalonym. Nic więc dziwnego, iż najeżdżając na przeszkodę koń zadziera głowę do góry, a zwierzęta, które podczas treningów zmuszane są do nienaturalnego opuszczania głowy, zamiast zyskiwać lepszy punkt widzenia, pozostają w zasięgu ślepego kąta poniżej głowy. Podobnie jak ludzie, konie źle widzą w warunkach całkowitej ciemności, nie dotyczny to jednak widzenia mezopowego-zmierzchowego. Znajdująca się w oku błona odblaskowa odbija nawet niewielkie ilości światła, kierując je do fotoreceptorów i zwiększa skuteczność widzenia. Źrenice konia stosunkowo wolno dostosowują się do zmieniającego się natężenia światła. Dlatego też konie mają zwykle problemy z widzeniem, gdy doszło do nagłej zmiany jasności w ciemność i odwrotnie. Dość duża siatkówka powiększa widziane przez konia obrazy i wywołuje w stosunku do naszego sposobu postrzegania świata, wyolbrzymienie i rejestroanie obrazów w zwolnionym tempie. Nawet nieznaczne przemieszczenie się oddalonego obiektu jest zawsze przez konia zauważone. Do tego nieumiejętność szybkiego fokusowania i logicznego myślenia wywołują silną reakcje na zdarzenie, które mogło nawet ujść naszej uwadze. Koń nagle uskakuje w bok, bo gdzieś przebiegła polna mysz, której nam zupełnie nie udało się dostrzec, a i inne obiekty, które ukazują się zwierzęciu w nowej formie bądź kształcie (np. wyjątkowo nie opuszczona pokrywa od pojemnika na śmieci, bądź zbliżająca się taczka) mogą stanowić bodziec do podjęcia ucieczki w ratowaniu życia. Konie rozpoznają również kolory, jednak w porównaniu z człowiekiem długość widzialnych przez nie fal jest mniejsza. W przypadku człowieka promieniowanie elektromagnetyczne, na które reaguje siatkówka oka zawiera się w przybliżeniu w zakresie 380-780 nm, u konia natomiast ogranicza się do około 600 nm. Koń rozróżnia więc szególnie dobrze barwy naturalnej paszy- żółty i zielony oraz kolor czerwony, niebieski i pomarańczowy. Wiedza na temat wzrokowych możliwości konia pozwala jeźdźcowi właściwie interpretować jego zachowania i uniknąć błędnych reakcji na jego próby dokładnego zbadania otocznia. Należy wiec pamiętać, iż:
|
||||