Natłuszczanie kopyt
Kopyta koni, które mają suchy róg, powinny być natłuszczane. Przy niedużym wady może być to zabieg okresowy, jednak brak glazury, wysuszony i wykruszający się róg, a także codzienne mycie kopyt, wysusza je i wymagają codziennego natłuszczania, co chroni glazurę.
Powierzchnię ścian puszki kopytowej pokrywa się tłuszczem najlepiej z pomocą dłoni wcierając do całkowitego wchłonięcia. Przy natłuszczaniu części przyziemnej kopyta należy posługiwać się pędzlem. Natłuszczanie kopyt źrebiąt o zdrowym rogu nie jest wskazane, gdyż warstwa glazury jest na nich wystarczająca, a tłuszcz tylko odcina dostęp powietrza do formującej się puszki kopytowej. Natłuszczanie kopyt brudnych, niedomytych jest szkodliwe. Tłuszcz ułatwia przyklejenie się kolejnej warstwy brudu i tworzenie nie przepuszczalnej dla powietrza skorupy. Należy także wziąć po uwagę możliwość podrażnienia korony.
Kąpiele i okłady
Jeżeli róg kopytowy jest bardzo wysuszony, konia wprowadza się do wody na 15 minut po czym wysusza kopyta natłuszcza. Najwięcej wody wsiąka róg strzałki i glazura. Jeżeli kilkakrotnie zabieg nie pomaga można wstawić konia 2-3 godziny do specjalnego stanowiska z wodą czy też w mokrą glinę lub piasek zalany wodą. Skuteczne są okłady z rozgotowanego siemienia lnianego(kończynę wkłada się do specjalnego buta z siemieniem). Każdorazowo o kąpielach lub okładach kopyto wyciera się do sucha i natłuszcza.
Dziegciowanie kopyt
Zabieg ten stosuje się w celu przywrócenia spoistości rogu kopytowego i zapobiegania bądź zahamowania procesów gnilnych strzałki. W razie potrzeby robi się to co 3-4 dni doraźnie. Przy podbiciu lub kiedy róg został za mocno ścięty, dziegieć stosuje się przez 4-5 dni. Środek może być stosowany często zimą, gdy koń dużo czasu przebywa w stajni. Nakłada się go za pomocą pędzla na dokładnie umyte i suche kopyto ( na mokrym słabo się trzyma). Należy go wprowadzić we wszelkie pęknięcia i szczeliny . W wypadki kiedy szczelina jest głęboka i rozległa, można wcisnąć zwie nety rulonik gazy nasączonej dziegciem. Codzienne smarowanie nie jest potrzebne ze względu na długi okres utrzymywania się preparatu na kopycie.
Zabiegi kosmetyczne kopyt
Mają za zadania głównie poprawienie wyglądu kopyt przy przygotowaniu koni do pokazów i zawodów. Nie maja znaczenia leczniczego. Zazwyczaj stosuje się różnego rodzaju środki nabłyszczające i koloryzujące. Środki te nakład się na całe ściany puszki kopytowej. Nie jest uzasadnione używanie ich do powlekanie części przyziemnej kopyta.
Masaż korony
Masowanie korony pędzlem lub palcami poprawia jej ukrwienie części rogowej puszki kopytowej, przez co proces narastania ulega przyspieszeniu. Przy masowaniu używa się odpowiednich środków takich jak balsam i oleje, które zmniejszają tarcie. Koronę masuje się kilkakrotnie w ciągu dnia.
Uzupełnianie ubytków rogu
Otwory pozostałe po wyjęciu podkowiaków, ubytki w krawędzi podeszwowej, szczeliny, rozpadliny itp. można wypełnić specjalnym wypełniaczem lub woskiem pszczelim. W niektórych przypadkach możliwa jest rekonstrukcja znacznej części puszki kopytowej. Nie można zaklejać ubytków rogu w okolicach zakażonej tkanki ropotwórczej, ponieważ grozi to zaostrzeniem stanu zapalnego.
Przed przystąpieniem do zabiegu powinno się usunąć strzępy rogu i lekko tarnikować powierzchnię ubytku, aby nie była zbyt gładka. Trzeba ją przetrzeć spirytusem denaturowanym lub acetonem w celu odtłuszczenia i wysuszenia. Jeżeli ubytek znajduje się w pobliżu korony, należy osłonić ją bandażem. Odpowiednią ilość wypełniacza przygotowuje się według podanej receptury.
Preparat nanosi się szpatułką na ubytek i wąski pasek ograniczającego go rogu, przyciska i wyciera się jego nadmiar tkaniną. Wypełniacz może stykać się jedynie ze ściana rogową, nie powinien dotykać do tkanki ropotwórczej. Kon może obciążać kończynę już kilka minut po zabiegu. Po całkowitym stwardnieniu można, ostatecznie formować kształt kopyta. Jeżeli wypełnienie sięga brzegu podstawowego to ściera się wraz z kopytem.
W przypadku uzupełniania ubytków kitem kopytowym, po nałżeniu powinno się przeciągnąć po nim rozgrzana metalową szpatułkę, aby się przykleił do rogu.
Jeżeli używany był silikon, to po całkowitym zastygnięciu należy usunąć jego nadmiar. Silikon ze względu na swoją elastyczność bezpośrednio nie wzmacnia uszkodzonej puszki kopytowej, lecz ochrania róg w osłabionych miejscach oraz wypełnia puste przestrzenia, nie dopuszczając do wnikania zanieczyszczeń.
Formowanie podkowy na kopycie polega na nakładaniu kolejnych warstw masy bezpośrednio na brzeg podstawowy i kształtowaniu ich palcami przez około pół minuty. Konieczne jest używanie lateksowych rękawiczek. Po kilki minutach substancja staje się twarda niemalże jak róg kopytowy. Można ja wówczas strugać nożem, bądź tarnikować.
Opatrunek kopyta
W przypadku głębokich ubytków rogu kopytowego i ran w okolicy puszki kopytowej można stosować opatrunki ochronne. Najczęściej taki opatrunek składa się z dwóch warstw: pierwszą stanowi poduszeczka watowo-gazowa, drugą opaska przytrzymująca. Czasem dla przyspieszenia zejścia procesu zapalnego lub w celach diagnostycznych stosuje się opatrunek pod ceratkę. Aby utrzymać ciepło, pierwszą warstwę nasącza się roztworem środka antyseptycznego, a na zewnątrz owija warstwą tkaniny i wiąże kolejna opaską. Można też na kopyto z opatrunkiem założyć specjalny but gumowy lub brezentowy. Sposób zakładania opaski dzianej jest specyficzny (tzw. francuski)- wolny koniec opaski, długości około 30 cm, stanowi oś obrotu do wykonania kolejnych obwojów opaski którymi otacza się kopyto.
Justyna Talaśka
www.konie.wortale.net