INSTYNKTY I POPĘDY
Instynkty i popędy
Bezpieczeństwo obcowania z końmi, a zwłaszcza nawiązanie z nimi głębokiego porozumienia możliwe jest jedynie dzięki zrozumienu ich natury, przewidywaniu reakcji i adekwatnemu traktowanu.
Zachowanie koni warunkowane jest wewnętrznymi potrzebami, postrzeganiem zmysłowym, czyli odbieraniem bodźców z otocznia oraz wrodzonymi sposobami reagownia na nie.
U podstaw wszelkich zachowań leżą popędy i instynkyty wykształcone w toku ewolucji. Popędy stanowią proces mobilizujący osobnika do działania, a instynkyty nadają niejako temu działaniu odpowiedni kierunek. Są one dyspozycjami wrodzonymi, zakodowanymi już w okresie życia płodowego i nie zależą od odświadczeń, ani procesu uczenia - u każdego osobnika, przy działaniu tego samego bodźca, wywołana zostanie podobna reakcja. Podobna, ponieważ na siłę danego popędu wpływać mogą także takie czynniki jak wiek, kondycja i zdrowie konia.
Wśród popędów, jako zdolności zaspokajania konkretnych potrzeb biologicznych bądź unikania szkodliwych bodźców zewnętrznych rozróżnione zostają:
popędy zachowawcze np. pokarmowy dla zaspokojenia głodu, płciowy dla zachownia gatunku;
popędy obronne np. ucieczka jako reakcja na atak drapieżnia.
Instynkty wynikają z kompleksowych powiązań włókien nerwowych, osadzonych głównie w pniu mózgu, filogenetycznie najstarszej części mózgu. Należą więc do najbardziej pierwotnych z zachowań i w wyniku udomowienia oraz ukierunkowanej hodowli na przestrzeni 6000 lat niektóre z nich ulec mogły jedynie nieznacznemu osłabieniu.
Instynkty, tak jak cechy anatomiczne należą do charakterystyki gatunku.
Dla sprecyzowania najbardziej swoistych reakcji konia wspomnieć należy iż:
koń jest zwierzęciem roślinożernym- nie atakuje lecz sam pada ofiarą drapieżników,
koń jest zwierzęciem uciekającym- zwasze w sytuacji zagrożenia w pierwszej kolejności podejmie ucieczkę, a dopiero, gdy ta stanie się niemożliwa, zadziała agresją.
koń jest zwierzęciem stadnym- posiada silną potrzebę przynależności, odnajduje swoją pozycję w ściśle określonej hierarchii i sprawnie komunikuje się z innymi członkami stada.
koń jest zwierzęciem wędrownym- nie zamieszkuje ograniczonego rewiru lecz wciąż przemierza olbrzymie dystanse w poszukiwaniu pożywienia i lepszych warunków bytowych.
Wszystkie te właściwości końskiego gatunku waruknowane są przez ukierunkowaną współpracę następujących popędów i odpowiadających im instynków:
popęd ruchu
popęd socjalny
popęd snu
popęd odżywiania
popęd pielęgnacji skóry
popęd badawczy
popęd płciowy
popęd niezależności i sobody
popęd przyzwyczajenia
CSJ poleca:
| 
