ANATOMIA KONIA
Układ krążenia
Zasadniczo układ krwionośny jest systemem tętnic, żył i naczyń włosowatych, napędzanym przez serce.
Wraz z układem chłonnym tworzy on układ krążenia. Do podstawowych funkcji układu krążenia zaliczyć należy:
zaopatrywanie każdej pojedynczej komórki całego organizmu w tlen, wodę, składniki pokarmowe, sole mineralne, witaminy i hormony,
odprowadzanie z komórek produktów przemiany materii oraz wszystkich szkodliwych i zbędnych składników do narządów wydalniczych,
wspomaganie funkcji obronnych organizmu (krwinki białe niszczą zarazki, krew wytwarza przeciwciała i doprowadza leki w miejsca infekcji),
regulację ciepłoty ciała,
regulację gospodarki wodnej ustroju.
Serce konia
Zasadniczą rolę w całym układzie krwionośnym pełni serce, bezustannie przepąpowujące krew do wszystkich komórek ciała i z powrotem.
Ma ono kształt stożka, składa się z dwóch przedsionków i dwóch komór, a z zewnątrz okryte jest workiem surowiczym tzw. osierdziem.
Serce położone jest po lewej stronie klatki piersiowej, między trzecim i szóstym żebrem. Serce dorosłego konia waży około 3kg, co wynosi między 0,7-1,6% całkowitej masy ciała.
Pracę serca podzielić możemy na 3 fazy:
skurcz obydwu przedsionków
skurcz obydwu komór
rozkucz obydwu przedsionków i następnie komór.
Serce wykonuje tą pracę samodzielnie, automatycznie- posiada zdolność do samopobudzania się.
Nadrzędnym ośrodkiem, rozpoczynającym każdy wymieniony wyżej cykl pracy jest węzeł zatokowo-przedsionkowy, znajdujący się w ścianie prawego przedsionka, w okolicy ujścia żyły górnej.
Węzeł ten budują wyspecjalizowane komórki, które, dzięki współgraniu chemicznych elementów sodu i wapnia, posiadają zdolność wytwarzania spontanicznych wyładowań.
Z węzła zatokowo-przedsionkowego impuls przenoszony jest przez węzeł przedsionkowo-komorowy i pęczek Hisa do włókien Purkiniego, odpowiedzialnych za rozprowadzenie pobudzenia w ścianach komór serca i w następstwie skurcz.
Najciekawszy w tym całym procesie jest fakt, iż układ bodźcowo-przewodzący nie jest tworzony przez komórki nerwowe lecz przez grupę komórek mięśniowych. Funkcje serca są więc sterowane mięśniowo, a nie nerwowo.
Elektryczne pobudzenie mięśnia sercowego daje się zaobserwować za pomocą EKG, które, będąc zabiegiem diagnostycznym, może uwidocznić wszelkie nieprawidłowości, zaburzenia i schorzenia. Niestety badania tego typu są w Polsce nadal bardzo słabo rozwiniętą dziedziną weterynarii.
Jak już wyżej wspomniałam, serce napędzając krwioobieg zasila oragnizm we wszystkie niezbędne składniki, w ilościach doskonale dostosowanych do akualnych potrzeb.
Wraz ze wzrostem wysiłku, wzrasta zapotrzebowanie na tlen, układ krwionośny reaguje więc natychmiast przyspieszeniem obiegu krwi i dodatkowo skurczem śledziony, która dostarcza dodatkowych krwinek czerwonych (ich ilość może wzrosnąć nawet o 30-50%).
Każdy zwiększony wysiłek fizyczny obiawia się więc od razu silniejszym ukrwieniem pracujących partii mięśni a przy dużym i długim obciążeniu może zwiększyć nawet 10-krotnie.
Szybka odpowiedź na zmienne zapotrzebowanie następuje nie tylko w stosunku do tkanek mięśniowych, ale i wszelkich organów. Przykładowo pobieranie i trawienie pożywienia powoduje silniejsze przekrwienie przewodu pokarmowego, ukrwienie skóry zmienia się wraz z temperaturą ciała i otoczenia, a ilość krwi przepływającej przez macicę zależy od stadium ciązy.
Stałe i nie wykazujące praktycznie żadnych wahań jest natomiast zaopatrywanie w skłaniki odżywcze i tlen mózgu i komórek nerwowych.
Regulacja intensywności pracy serca odbywa się przez częstotliwość skurczy. Tętno spoczynkowe konia wynosi około 30-45 uderzeń/min., a w warunkach maksymalnego obciążenia wzrastać może nawet do 240 uderzeń/min.
Puls rozpoznawany jest na tętnicach położonych zaraz pod skórą, bądź przy osłuchaniu stetoskopem. Aby wyczuć bicie serca należy położyć dłoń między klatkę piersiową a przednią kończynę, nieco z lewej strony, mniej więcej na wysokości stawu łokciowego.
Innymi punktami pomiaru tętna są:
krawędź żuchwy- zaraz przy ganaszach
na kończynie przedniej- zaraz za wewnętrzną kością rysikową
na kończynie tylnej- zaraz za zewnętrzną kością rysikową
przy kopycie- po bokach kości pęcinowej.
Naczynia krwionośne konia
Naczynia krwionośne są zamkniętym układem, w którym krąży przepompowywana przez serce krew. System ten tworzą tętnice, żyły i naczynia kapilarne.
| 1 |
Tętnica szyjna |
9 |
Tętnica ogonowa |
17 |
Żyły ścian jamy brzusznej |
| 2 |
Żyła szyjna |
10 |
Żyła udowa |
18 |
Lewa komora serca |
| 3 |
Tętnica płucna |
11 |
Żyła podudzia |
19 |
Żyła piszczelowa |
| 4 |
Krwioobieg płucny |
12 |
Tętnica podudzia |
20 |
Prawa komora serca |
| 5 |
Żyła płucna |
13 |
Żyła śródstopia |
21 |
Żyła ramienna |
| 6 |
Aorta |
14 |
Tętnica piszczelowa |
22 |
Żyła szyjna |
| 7 |
Aorta brzuszna |
15 |
Żyły jelit |
23 |
Żyła piszczelowa |
| 8 |
Tętnica udowa |
16 |
Żyła główna |
24 |
Tętnica jamy czaszki |
Tętnice są kanałami przepływu krwi bogatej w tlen (wyjątek stanowi tętnica płucna). Ich ściany są grube i sprężyste. Tętnica wychodząca z lewej komory serca przez aortę (główną tętnicę ciała) wprowadza krew do krwioobiegu dużego i następnie rozgałęziając się dociera do przedniej części ciała- szyji, głowy i kończyny piersiowej oraz do części tylnej- do żołądka, jelit, wątroby, śledziony i wreszcie do kończyny miedniczej.
Im dalej od serca tym, bardziej spada ciśnienie i szybkość przepływu krwi, a w wyniku kolejnych rozgałęzień, tętnice stają się ciensze, aż przechodzą w sieć naczyń włosowatych, połączonych już bezpośrednio z zaopatrywaną tkanką.
W naczyniach kapilarnych następuje wymiana tlenu z dwutlenkiem węgla i składników pokarmowych z produktami przemiany materii. Naczynia włosowate stanowią więc połączenia końcówek tętnic z początkami żył.
Żyły przeprowadzają odtlenowaną krew w kierunku serca (wyjątek- żyła płucna). Im dalej od naczyń włosowatych tym grubość ścian i przekrój żył zwiększa się i przy ujściu do prawego przedsionka serca ich średnica wynosi nawet 40mm
Ponieważ, jak już wspomniałam, im dalej od serca tym ciśnienie krwi jest mniejsze i czasem niewystarczające do przepchnięcia krwi przez cały krwioobieg, to przemieszczanie krwi usprawnia pulsowanie tętnic, posiadających własną mięśniówkę, a zastawki żylne zapobiegają cofaniu się krwi.
Proces ten bardzo wspomaga pracę serca, które będąc pompą zalewowo- tłoczącą, działa jedynie wyrzucając krew do tętnic, nie wykazuje jednak umiejętności zasysania krwi żylnej. Musi ona wiec niejako sama dopłynąć do prawego przedsionka serca.
W krwioobiegu małym tętnice wyrowadzają z prawej komory serca krew odtlenowaną i doprowadzają ją do naczyń włosowatych oplatających pęcherzyki płucne.
Dochodzi tutaj do wymiany gazowej i następnie już utlenowana krew powraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka i lewej komory serca. Krwioobieg mały stanowi więc połącznie prawej części serca, przez płuca z częścią lewą, a oba procesy )krwioobieg duży i mały) nie przebiegają równolegle i niezależnie, lecz następują po sobie.
CSJ poleca:
|