ANATOMIA KONIA
Układ mięśniowy konia
Mięśnie stanowią element decydujący o funkcjach życiowych organizmu- odpowiadają za funkcjonowanie narzadów wewnetrznych, napędzają przepływ krwi w organiżmie, a w połączeniu z elementami szkieletu, w wyniku skurczów umożliwiają ruch całego ustroju.
Budowa tkanki mięśniowej
Mięsień zubowany jest z tkanki mięśniowej, na którą składają się włókna mięśniowe mające zdolność kurczenia się. Skurcz włókna mięśniowego odbywa się dzięki obecności specjalnych struktur metaplazmatycznych, występujących w postaci włókienek białkowych.
Tkankę mięśniową w zależności od budowy włókien podzielić możemy na:
tkankę gładką (składającą się z wrzecionowatych komórek, zawierających jedno centralnie położone jądro komórkowe. Ten typ tkanki znajduje się w ścianach naczyń krwionośnych,
ścianach czy śluzówkach narządów jamistych i przewodów np. przewodu pokarmowego, układu oddechowego, pęcherza moczowego, dróg rodnych. Działa on niezależnie od woli i jest odporny na zmęczenie.
Mięśnie gładkie biorą udział w utrzymaniu homeostazy, wpływają na ciśnienie i przepływ krwi, umożliwiają ruch treści pokarmowej, ułatwiają przepływ wydzieliny gruczołów i umozliwiaja utrzymanie gatunku)
tkankę mięśnia sercowego ( wystepującą jedynie w sercu i rózniącą się od mięśnia poprzecznie prażkowanego tym, iż włókna w mięśniu sercowym są widlasto rozgałęzione zaś jądra komórkowe ułożone są centralnie, podczas gdy w mięśniu poprzecznie prażkowanym włókna są złączone, a jądra znajdują się na obrzeżach wlókien. Skurcze miesnia sercowego mają umiarkowana siłę i są stosunkowo krótkie.)
tkankę poprzecznie prążkowaną (zbudowaną z silnie wydłużonych, walcowatych komórek, zawierajacych wiele położonych obwodowo jąder. Z tkanki tej zbudowane są m.in. wszystkie mięśnie szkieletowe kregowców. Pracują one zależnie od woli, szybko ulegaja zmęczeniu, ich skurcze są krótkotrwale, ale szybkie.
Mięśnie szkieletowe konia
Mięsień szkieletowy zbudowany jest z licznych, równolegle ułożonych włókien mięśniowych, poprzedzielanych tkanką łączną.
Każdy męsień otoczony jest warstwą tkanki łącznej zbitej, od której odchodzą przegrody tkanki łącznej wiotkiej, otaczające pęczki włókien mięśniowych.
Pomiędzy poszczególne włókna mięśniowe wnika delikatna tkanka łączna, prowadząca naczynia włosowate i pojedyncze włókna nerwowe.
Każda komórka mięśnia szkieletowego wypełniona jest małymi włókienkami tzw. miofibrylami. W ich budowie wyróżnia się dwa rodzaje włókienek - cienkie, zbudowane z białka aktyny oraz grube, zbudowane z miozyny. Filamenty aktynowe jednym końcem przyczepione są do błonki rozdzielającej sarkomery, czyli krótkie, rozdzielone błoną odcinki włókna. Drugi koniec włókna nakłada się na koniec kolejnego filamentu aktynowego przyczepionego do błonki po przeciwnej stronie. Na środku sarkomeru, pomiedzy filamentami aktynowymi, znajdują się włókienka miozynowe.
Regularny układ miofilamentów w sarkomerze powoduje uwidocznienie na przebiegu miofibryli jasnych i ciemnych prążków, a ponieważ we wszystkich miofibrylach są one ułożone na jednym poziomie, wywołuje to obraz poprzecznego prążkowania całego włókna mięśniowego.
Całe włókno mięśniowe otacza systemem błon, w których znajdują się kanaliki zawierające jony wapnia, umożliwiające skurcz.
Skurcz mięśnia podlega działaniu układu nerwowego.
Najpierw bodziec dochodzi na powierzchnię włókna mięśniowego z zakończenia włókna nerwowego - synapsy nerwowo-mięśniowej.
W synapsie tej uwolniony zostaje neuroprzekaznik, który pobudza uwalnianie jonów wapnia.
Te z kolei wiążą się z troponiną cienkich miofilamentów, co umożliwia połączenie się aktyny z miozyną.
Miozyna powoduje przesuwanie się miofilamentów względem siebie przy czym długosc samych filamentów nie ulega zmianie, ale skraca sie caly sarkomer w miofibryli.
Skrócenie wszystkich miofibryli, przyczepionych na końcach włókna mięśniowego do błony komórkowej, prowadzi do skurczu całego włókna.
Mięśnie połaczone są z kośćmi za pomoca ściegien.
Włókniste ściegna nie posiadają zdolności kurczenia się, toteż siła skurczu mieśnia przenoszona jest przez ściegno na kość.
Wytrzymałość ścięgien na rozciąganie jest niezwykle duża- ścięgno o przekroju 1cm2 wytrzymuje obciążenie 600-800kg (miesień o przekroju porzecznym 1cm2może natomiast przy skurczu podniesc 5-13,5kg. Przy silnych i gwałtownych ruchach przerwaniu może więc ulec część mięśniowa bądź odłamać się kawałęk kośći, lecz ścięgno nie zostanie zerwane.
Pracę mięśni w wydatny sposób usprawniają narządy pomocnicze:
powięzie- błona łącznotkankowa otaczająca poszczególne mięśnie oraz ich grupy utrzymuje mięsień we właściwym położeniu.
kaletki maziowe wytwarzają maź zmniejszającą tarcie podczas przesuwania się mięśnia lub ścięgna. Występują one więc głównie przy ostrych krawędziach kości badź wyrostkach.
pochewki maziowe ścięgnowe, podobne do kaletek, otaczające jednak prawie całe ścięgno, zmniejszają jego tarcie podczas ruchu.
trzeszczki, przypominające rolki kostne, występują w okolicach wierzchołków stawów tam, gdzie ścięgna przechodzą nad wystającymi tworami kostnymi.
Przesuwając się po powierzchniach stawowych, nie dopuszczają do tarcia o ostre krawędzie, chronią ścięgna przed uszkodzeniami i zwiększają wydajność pracy.
Skurcz mieśnia łączacego dwie kości powoduje ich przemieszczenie się względem siebie, czyli ruch kończyny badź innej części ciała.
Ruch przeciwstawny odbywa się przy udziale innego mięśnia, dlatego też mięśnie zawsze współpracują ze sobą w parach i ze względu na rodzaj wykonywanych ruchów, określa się je jako zginacze i prostowniki oraz przywodziciele i odwodziciele.
Część mięśni jednak nie stanowi znacząco o aktywności aparatu ruchowego, natomiast zamyka bądź odgranicza od siebie jamy ciała jak np. mięśnie międzyżebrowe czy przepona.
Mięśnie rozwijają się dzięki ćwiczeniom. Ich silniejsze ukrwienie i przez to lepsze zaopatrzenie włókiem mięśniowych w składniki pokarmowe przynosi w efekcie tworzenie nowej tkanki mięśniowej.
Sprawność mięśnia wzrasta wraz ze stawianymi mu wymaganiami- większe obciążenia są bodźcem do większej wydajności. (Siła mięśnia kończy się jednak wraz z jego wytrzymałością na rozciąganie.)
Kontynuacja pracy prowadzi do zmęczenia mięśnia. Zmęczenie to jest wynikiem nagromadzenia produktów przemiany materii, które są niewystarczająco szybko usuwane z krwi.
Aby praca mięśni nie wywoływała szkodliwych zmian w całym organiźmie konia, należy przyzwyczajać go do pracy powoli. W wyniku racjonalnego treningu osiąga się najlepszy rozwój mięśni, wzrost ich masy, siły i sprawności.
Na układ mięśniowy konia składa się 260 mięśni, z których 104 buduje szyje i tułów, 46 kończyny przednie, 66 kończyny tylne, a 40 głowę. W zależności od wytrenowania mięśnie stanowią średnio 37-45% całkowitej masy konia i dzięki pracy wytwarzają do 75% ciepłoty ciała.
| 1 |
Dźwigacz wargi górnej |
22 |
Ścięgno mięśnia prostownika wspólnego palców |
| 2 |
Mięsień zwierający wargi |
23 |
Ścięgno mięśnia prostownika wspólnego palców |
| 3 |
Mięśnie nozdrzy |
24 |
Mięsień zginacz głęboki palców |
| 4 |
Mięsień policzkowy |
25 |
Duży mięsień skórny kolana |
| 5 |
Mięsień żwacz |
26 |
Ścięgno mięśnia skośnego brzucha |
| 6 |
Mięsień małżowiny usznej |
27 |
Mięśnie międzyżebrowe |
| 7 |
Ślinianka przyuszna |
28 |
Mięsień skośny zewnętrzny brzucha |
| 8 |
Mięsień równoległoboczny szyji |
29 |
Mięśnie międzyżebrowe |
| 9 |
Mięsień płatowy |
30 |
Mięsień prostownik łokciowy nadgarstka |
| 10 |
Szyjny odcinek mięśnia czworobocznego |
31 |
Ścięgno mięśnia prostownika wspólnego palców |
| 11 |
Mięsień naramienny |
32 |
Ścięgno mięśnia prostownika bocznego |
| 12 |
Piersiowy odcinek mięśnia czworobocznego |
33 |
Mięsień prostownik łokciowy nadgarstka |
| 13 |
Mięsień najszerszy grzbietu |
34 |
Mięsień prostownik wspólny palców |
| 14 |
Mięsień pośladkowy powierzchowny |
35 |
Mięsień prostownik promieniowy nadgarstka |
| 15 |
Mięsień napinacz powięzi szerokiej |
36 |
Mięsień łokciowy |
| 16 |
Mięsień półścięgnisty |
37 |
Mięsień trójgłowy ramienia |
| 17 |
Mięsień dwugłowy uda |
38 |
Mięsień zstępujący piersiowy |
| 18 |
Więzadło udowe |
39 |
Mięsień nadgrzebieniowy |
| 19 |
Mięsień brzuchaty łydki |
40 |
Mięsień ramiennogłowy |
| 20 |
Ścięgno Achillesa |
41 |
Mięsień mostkowo-żuchwowy |
| 21 |
Mięsień prostownik długi palców |
42 |
Żyła szyjna |
Kończyna piersiowa połączona jest z tułowiem za pomocą mięśniozrostu- brak tu połączenia stawowego, nie ma też obojczyka i kości kruczej.
Cały ciężar przedniej części ciała opiera się na szerokich płatach mięśni łączących łopatkę i kość ramienną z kośćmi tułowia. Mięśnie te są odpowiedzialne za utrzymanie pozycji stojącej konia i zachowanie kątów stawowych kończyn.
Układ ustaleniowy kończyn konia , czyli zespół ścięgien, więzadeł i powięzi, dysponują taką możliwocią "zablokowania" stawów, która pozwala na całokwicie pewną i zrównoważoną pozycję stojącą (także przy uniesieniu jednej tylnej kończyny) nawet podczas całkowitego rozluźnienia i drzemki.
Narządy te charakteryzują się powolną przemianą materii, dzięki czemu magą pracować bardzo długo bez żadnych obiawów zmęcenia. I tak zgięciu stawu barkowego zapobiegają silne ścięgna i powięzie mięśnia dwugłowego ramienia. Bardzo dużemu naciskowi na staw pęcinowy przeciwdziała natomiast układ ustaleniowy składający się z trzech pasm ścięgnowych (głębokiego, srodkowego i powierzchniowego), które są na tyle wytrzymałe, urzymac kąty stawu pęcinowego. koronowego i kopytowego.
Staw biodrowy, ze względu na nieruchome połącznie miednicy z kręgosłupem, nie potrzebuje układu ustaleniowego. Ustalenie natomiast stwów kolanowego i skokowego wykazuje dużą współzależność- silne pasma ścięgnowe zespalają ze sobą oba stawy i sprawiają, iż zgięcie jednego powoduje natychmiast zgięcie również drugiego stawu.
Staw kolanowy jest przy tym ustalany przez masywny mięsień czworogłowy uda, który ulega szybszemu zmęczniu niż ścięgna. Dlatego też odpoczywający koń zmienia co pewien czas obarczoną nogę, a drugą, nieznacznie zgiętą, opiera krawędzią kopyta o podłoże.
CSJ poleca:
|