Zachowanie każdego ssaka, tak konia, jak i człowieka, warunkowane jest zarówno jego usposobieniem jak i zdobytymi doświadczeniami. Konie uczą się poprzez nauralny proces przyzwyczajenia do bodźców i reagowania na nie w określiny sposób. U podstaw obcowania z koniem i każdego szkolenia leży więc popęd przyzwyczajenia. Koń poznaje i przyzwyczaja się do otoczenia, towarzystwa człowieka, zabiegów pielęgnacyjnych, działania pomocy jeździeckich, czy rytmu dnia (konie dokładnie wiedzą, gdy zbliża się pora karmienia, czy pracy). Każdy młody koń musi wciąż przewyciężać strach przed nieznanym i nauczyć się np. pokonywania przeszkód w terenie, podawa nóg do czyszczenia, przyjmowania wędzidła, czy wchodznia do niezwykle ciasnego koniowozu. Pamiętać też należy, iż tylko wytrwałe, cierpliwe i precyzyjne działanie pomocami wykształci u konia nawyk szybkiego i adekwatnego reagowania na nie.
    Proces nauki przebiega u każdego osobnika zróżnicowanie, jedne konie uczą się szybcie inne wolniej, regułą jest jednak, iż im więcej zebranych do tej pory doświadczeń, tym łatwiej przychodzi przyswajanie nowych umiejętności. Najlepsze efekty w szkoleniu konia uzystkuje się wykorzystując także inne naturalne uwarunkowania jak np. popęd zabawy, popęd badawczy i motywację. Ta ostatnia uzyskiwana jest poprzez system nagród i kar. Gdy pojawienie się oczekiwanej przez nas reakcji konia, zostanie odpowiednio nagrodzone, ten niezwykle chętnie będzie ją powtrzał, aż dana czynność wejdzie w nawyk i będzię już automatycznie sterowana przez sysytem nerwowy. Stosowanie kar, negatywnych bądź pasywnych zachowań wobec niechcianych reakcji konia, ograniczyczyc ma brak nieposłuszeństwa i znacząco wpłynąć głównie na bezpieczństwo. Koń bowiem jako zwierzę znacznie większe i silniejsze od człowieka musi znać swoją podrzędną pozycję.

   Uwzgędnić przy tym jednak należy, iż koniem rządzi jeszcze jeden nezwykle silny popęd- popęd swobody i niezależności. Koń kocha wolność ponad wszystko. Im wrażliwszy i bardziej inteligentny tym trudniej poddaje się przymusowi. Popęd ten jest szczególnie silnie zakorzeniony u ras szlachetnych- jest rzeczą wręcz niemożliwą wpływanie na zachowanie konia arabskiego czy pełniej krwi angielskiej poprzez stosowanie przemocy. Obchodząc się z koniem musimy więc respektować jego chęć niezależniego istnienia i samodzielnego decydowania o sobie, kreatynie wykorzystując ją dla wywołania porządanych reakcji. Stłumienie popędu jest niemożliwe, ale objęcie przez nas pozycji przewodnika ( przy odpowiednim postępowniu) jest rzeczą niezwykle łatwą i jedyną skuteczną.

Z popędu przyzwyczajenia wynika także fakt, iż koń w nowym otoczeniu zawsze czuje się niepewnie, co nierzadko znacząco wpływa na jego zachawanie. Reakcje te mogą być z naszego punktu widzenia korzystne np. gdy na zawodach rozgrywanych na obcym parkurze, utrata pewności każe mu się bardziej skoncentrować i przynosi rewelacyjne reakcje na polecenia jeźdźca. Dla porównania konie startujące u siebie dużo częściej okazują nieposłuszeństwo, co z kolei wynikać może z istotnych zmian w ich stałym dotąd otoczniu. Powstanie parkuru w miejscu wybiegu, przebudowa ujeżdżalni będącej miejscem jego codziennego teningu zaburzają u konia poczucie przestrzeni i wywołują silne reakcje sprzeciwu. Wszelkie zmiany w wprowadzać należy wiec zdecydowanie wcześniej, tak by koń zystkał szansę przyzwyczajenia się do nowych warunków przestrzennych.

CSJ poleca: