Popęd płciowy uwarunkowany jest biologiczną strukturą organizmu i wywołuje cały szereg zachowań mających na celu przedłużenie gatunku.
   W cyklu rozrodczym u klaczy wyróżniamy ruję oraz okres międzyrujowy. Ruja trwa średnio 5-8 dni i powtrza się w 18-27 dniowych odstępach. Po oźrebieniu, dni płodne pojawiają się u klaczy z reguły po 7-11 dniach.
   Ruja jest zjawistkiem wielokrotnym w ciągu roku, ale sezonowym. W środowisku naturalnym pojawienie się ruji jest ściśle związane z warunkami atmosferycznymi i ma gwarantować pojawienie się potomstwa w okresie największej zasobności w paszę. Najczęściej pierwszy cykl pojawia się u klaczy w kwietniu, gdy dni stają się coraz dłuższe i większa ilość światła słonecznego docierającego do siatkówki oka, drogą nerwu wzrokowego pobudza gruczoły przysadki mózgowej. Rozpoczyna się produkcja hormonów płciowych. Pierwsze ruje trwają dość długo, ale od maja nie przekraczają okresu 5 dni, stają się bardziej regularne i dopiero teraz zakończone są owulacją. Jeżeli klacz nie zostanie zaźrebiona do sierpnia, kolejna ruja pojawi się prawdopodobnie dopiero następnej wiosny.
    W zależności od indywidualnych cech klaczy, ruja przebiegać może dla nas wręcz niezauważalnie bądź wywoływać olbrzymią nadwrażliwość i zmianę zachwania. Ogier natomiast na wszystkie najmniejsze symptomy ruji zareaguje wzmożoną uwagą. Początkowo, choć klacz coraz częściej rozstawia nogi i unosi ogon sygnalizując zbliżającą się gotowość na przyjęcie partnera, ten pozostaje powściągliwy. Stara się jedynie delitatnie zbliżyć do klaczy, obwąchuje jej narządy płciowe i bardzo często w tym okresie oddawany mocz. Postępuje przy tym bardo ostrożnie, unikając obronnych zachowań pratnerki. Dopiero koło 2-3 dnia ogier staje się aktywniejszy. Pobudzenie seksualne demonstuje w imponującym ruchu, głośnym rżeniu i parskaniu. Gdy teraz zbliża się do genitaliów partnerki, ta odpowiada naporem zadu na jego pierś. Następnie ogier starając się nawiązać jeszcze bliższy kontakt, chrapami dotyka jej boków i szyji, wargami delikatnie skubie jej nogi i brzuch, szukając przy tym potwierdzenia jej gotowości do stosunku. Jeżeli klacz nie zareaguje odrzuceniem jego starań, wierzganiem i ucieczką, lecz zwróci do niego głowę i zezwoli, by ten uniósł się na jej zad, dochodzi wreszcie do kopulacji. Proces ten powtarzany jest wielokrotnie w ciągu dnia, zazwyczaj po okresach dłuższego wypoczynku.
   Ponieważ do stosunków dochodzi pod koniec szczytowej fazy ruji, do zapłodnienia dojść może z bardzo dużym prawdopodobieństwem. W naturze, zazwyczaj jedynie 2-3 ze 100 klaczy nie zostają zaźrebione. W warunkach hodowlanych, przy oddzielnym trzymaniu klaczy i ogirów, upośledzona zostaje ich umiejętność rozpoznania najbardziej płodnych okresów u partnerki i odsetek zapłodnień spada do 40-70%.
    U ogierków możma zaobserwować bardzo charakterystyczne fazy rozwoju popędu płciowego. Początkowo, jako źrebaki, na zaloty dorosłego ogiera wobec swojej znów płodnej matki, reagują bardzo ulegle, a wręcz bojaźliwie. Jako roczniaki natomiast, w akcie zazdrości i ochrony matki, próbują odeprzeć wszelkie starania ogiera. Dojrzewające osobniki, które nie zostały jeszcze wydalone ze stada, często wcielają się w rolę obrońców klaczy i podejmują walki w ogierem dominującym. I choć nierzadko same zyskują przy tym szansę do kopulacji, hierarchia w stadzie nie zostaje zaburzona. Ogierki zyskują bowiem dojrzałość płuciową około 3 roku życia, wiec w momencie, gdy musiały już opuścić matczyne stado.

CSJ poleca: