Pierwsze ssaki uważane za przodka koniowatych żyły przed 55 milionami lat w epoce dolnego eocenu i oligocenu Ameryki Północnej i Europy. Szczątki szkieletów odnalezione na obu kontynentach były pierwotnie opisywane odmiennymi pojęciami: znaleziskom europejskim nadano nazwę Hyracotherium, a amerykańskim- Eohippus. W toku dalszych badań dowiedziono jednak, iż różnice w ich budowie są niewystarczające dla wyodrębnienia dwóch form rozwojowych i starano się ujednolicić nazewnictwo.

   Znaliziska europejskie wydobyte zostały z warstw uformowanych przed 50 milionami lat, a wiec w czasach, gdy Europę Centralną porastał las tropikalny, zamieszkiwany przez krokodyle, gigantyczne węże i półmałpy. Nic więc dziwnego, iż w tak odmiennych od dzisiejszych warunków bytowych, Eohippus zupełnie nie przypominał współczesnego konia.

Było to zwierzę wielkości 35-50 cm, przypominające bardziej kota bądź lisa. Nogi miał krótkie i smukłe. Jego przednie łapy zakończone były 4, a tylne 5 palcami, przy czym 1. i 5. palec były zdecydowanie słabiej rozwinięte. Eohippus nie posiadał również kopyt, a jedynie tępe, zaokrąglone pazury. Jego szyja była krótka, głowa nisko osadzona, pysk wąski, a grzbiet wyraźnie zaokrąglony. Pierwotny koń przypominał więc raczej karłowatego jelenia Pudu, bądź antylpę Dujkery.

      Te olbrzymie różnice w budowie, kazały naukowcom zadawać pytanie, czy to z pewnością Eohippus dał początek koniowatym. Wyraźnym na to potwierdzeniem okazały się takie zmiany ewolucyjne, jak powiększenie się 3 palca i charakterystyczna budowa zębów u młodszych Equidów.

Ponieważ Eohippus żywił się przeważnie liśćmi i owocami leśnymi, to jego zęby trzonowe miały krótkie korony, umożliwiały jedynie zgniatanie pokarmu i przypominały uzębienie świni bądź małpy. Z czasem jednak, wraz ze zmianą dostępnego pożywienia, dochodziło również do przekształcenia formy i wielkości zębów przedtrzonowych tak, by lepiej rozdrabniały one twarde i włókniste rośliny. I tak we wczesnym eocenie postępuje powolna przemiana Hyracotherium w Orohippus, a następnie przed około 47 milionami lat w Epihippus. Gatunki te nie różniły się prawie zupełnie w wyglądzie, a jedynie właśnie w budowie uzębienia.
   Eohippus był więc zwierzęciem niezwykle dobrze przystosowanym do panujących wówczas warunków i wyłączając powyższy fakt, dotyczący uzębienia, przez około 20 milionów lat nie podlegał żadnym większym zmianom ewolucyjnym.

W okresie eocenu, w Europie istniał również rodzaj Palaeotherium, porównywany z tapirem. Po jego wymarciu w późnym oligocenie nie było już na kontynencie europejskim żadnych bezpośrednich przodków nieparzystokopytnych. W Ameryce Północnej natomiast następował dalszy ich rozwój i w górnym oligocenie w nowym gatunku Miohippus wyróżniono 18 rodzajów nieparzystokopytnych.

   Niektórzy naukowcy wychodzą z założenia, iż Hyracotherium był przodkiem nie tylko współczesnego konia, ale również innych nieparzystokopytnych, jak np. nosorożec, tapir czy wymarłych już gatunków Chalicotherimu i największego lądowego ssaka wszechczasów Baluchitherium.

CSJ poleca: