Oczy konia są narządem wyspecjalizowanego zmysłu wzroku, mającego gwarantować niezwłoczne rozpoznanie wszelkiego zagrożenia i przetrwanie w warunkach naturalnych. Położenie oczu po bokach czaszki zapewnia widzenie panoramiczne i nieustanną kontrolę całego otoczenia, a ich specyficzna budowa ma dodatkowo zapewniać wrażliwość na każdy najmniejszy znak potencjalnego niebezpieczeństwa.
   Końskie oko posiada średnicę około 50 mm, przy czym średnica pozioma jest nieco dłuższa od pionowej, a wiec kształt oka nie jest idealnie orągły lecz nieco spłaszczony. W najprostszym opisie budowy końskiego oka wyróżnić możemy 3 warstwy:

warstwę zewnętrzną- błonę włóknistą (rogówka i twardówka)

warstwę środkową- błonę naczyniową (naczyniówka, ciało rzęskowe, tęczówka źrenica)

warstwę wewnętrzną- (siatkówka)

1 Gałka oczna 2 Więzadło rzęskowe 3 Źrenica 4 Powieka dolna 5 Rzęsy 6 Rogówka 7 Soczewka 8 Powieka górna 9 Gruczoł łzowy 10 Ciało szkliste 11 Mięsień powieki 12 Mięsień prosty 13 Mięsień odwodziciel 14 Nerw wzrokowy 15 Mięsień skośny 16 Siatkówka

   Zewnętrzna część oka- błona włóknista tworzona jest przez położoną w przedniej części przezroczystą rogówkę(6) oraz przez twardówkę. Rogówka jest stosunkowo wrażliwa, a jej ochronie służą powieki (4,8)i rzęsy (5). Powieki okrywając oko rozprowadzają ciecz łzową, która nawilża, oczyszcza i zabezpiecza powierzchnię rogówki. Ciecz łzowa produkowana jest przez gruczoły łzowe (9) i uchodzi woreczkami łzowymi, widocznymi jako ciemny punkt w przednim kąciku oka. Nadmiar cieczy łzowej odprowadzany jest do jamy nosowej kanalikami łzowymi długości 25 cm. W wewnętrznym kąciku oka położona jest dodatkowa trzecia powieka oka tzw. migotka. Jest to przezroczysta błona, która nasuwa się na gałkę oka jedynie podczas jego przemieszczenia wgłąb oczodołu w wyniku silnego ucisku lub przy takich schorzeniach jak np. tężec. Twardówka jest grubą warstwą, otaczającą całą gałkę oczną od strony oczodołu i nadającą jej kształt. Za rogówką znajduje się ciecz wodnista, wytwarzana w tylnej komorze oka i decydująca o ciśnieniu wewnątrzgałkowym.
    W kolejnej części gałki ocznej położone są komory przednia i tylna. Częściowo są one oddzielone od siebie przez tęczówkę, a za nimi znajduje się soczewka (7). Tęczówka posiada liczne włókna mięśnowe, które kurcząc się i rozkurczając regulują dopływ światła do soczewki. W centrum tęczówki znajduje się otwór zwany źrenicą (3). Jej owalny, spłaszczony kształt wynika z pracy włókien mięśniowych, które są rozciągnięte w tym właśnie kierunku i dopiero ich pełne rozluźnienie po śmirci zwierzęcia nadaje źrenicy w pełni okrągły kształt. Soczewka utrzymywana jest w stałym położeniu dzięki bocznemu mocowaniu więzadłeł rzęskowych (2) błony naczyniowej. Mięśnie odpowiedzialne za ruchomość i zmianę kształtu soczewki są u konia dość słabe i częsko niewystarczające dla szybkiego uzyskana ostrości widzenia. Dlatego też koń starając się lepiej dostrzec interesujący go przedmiot kilkakrotnie unosi i opuszcza głowę, wprowadzając dany obraz do soczewki pod różnym kątem. W tylnej części naczyniówki znajduje się gęstą sieć naczyń krwionośnych odżywiających fotoreceptory i ciało szkliste (10) kolejnej, wewnętrznej warstwy oka.
   W części tej, na tylnej ścianie oka położona jest siatkówka(16), która wraz z nerwem wzrokowym (14)tworzy połączenie z mózgiem. Na siatkówce znajdują się czopkowate i pręcikowate komórki fotoreceptorowe, które we współpracy z licznymi komórkami nerwowymi, jest w stanie po pobudzeniu bodźcami światła przesłać obraz do mózgu. Punkt, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną nazywany jest plamką ślepą. Jest on bowiem całkowicie pozbawiony fotoreceptorów i pozostaje zupełnie niewrażliwy na światło. Przeważającą część tylnej części oka wypełnia ciało szkliste (10)- galaretowata substancja nadająca kształt i chroniąca siatkówkę.
   Pomiędzy blaszką naczyniową i blaszką naczyń włosowatych położona jest błona odblaskowa zwiększająca skuteczność widzenia przy słabszym oświetleniu. Zbudowana jest ona z komórek zawierających kryształy guaniny, które dają efekt "świecenia" oczu w ciemności. Odbijają one światło kierując je do fotoreceptorów i znacząco poprawiają u konia widzenie mezopowe (zmierzchowe).
   Każda gałka oczna posiada odrębny 90^o kąt widzenia i dzięki licznym niezależnie pracującym mięśniom wykazuje dużą ruchomość. Ze wszystkich 4 stron chrząstowego oczodołu, gałkę oczną obejmuje jeden mięsień prosty(12), mogący przeciągać ją na swoją stronę. Mięśnie skośne(15) - górny i dolny odpowiadają za rotację na zewnątrz i do wewnątrz, a w głębi położony jest również mięsień odwodziciel(13).
Wszystkie powyższe elementy budowy anatomicznej oka stanowią o specyfice końskiego zmysłu wzroku, mającego zapewnić dużą skuteczność w monitorowaniu środowiska i gwarantować natychmiastową reakcję na zagrożenie.

CSJ poleca: